۱. شناسنامه و مشخصات کتابشناختی
- عنوان دقیق کتاب: ذکر رحمت پروردگار؛ تفسیری ساده و روان بر سوره مبارکه مریم
- پدیدآورندگان (تیم تألیف): فاطمه فروزان و محمدحسین فروزان
- مشخصات نشر: نوبت چاپ: اول / زمان انتشار: تابستان ۱۳۹۴ / شمارگان: ۱۰۰۰ نسخه
- ناشر/مؤسسه پشتیبان: مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت (محل توزیع و برگزاری دورهها)
۲. نیازسنجی، هدف غایی و جامعه هدف
نیازسنجی (خلأ موجود در جامعه)
سوره مبارکه مریم یکی از سورههای پندآموز، عاطفی و سراسر معجزه قرآن کریم است که به تبیین داستان انبیاء الهی، گشایشهای بینظیر پس از دعا و تجلی رحمت خاصه خداوند میپردازد. با این حال، انتقال مفاهیم عمیق و براهین عقلی و اعتقادی این سوره غالباً در میان تفاسیر سنگین و تخصصی محصور مانده است. جامعه امروز، بهویژه نسل جوان، نیازمند متنی است که بتواند گرههای ذهنی، اخلاقی و تربیتی را با تکیه بر قصص قرآنی این سوره به زبانی ملموس و عاری از پیچیدگیهای ادبی برطرف سازد. این اثر پاسخ قطعی به این نیاز و خلأ مهارتی است.
هدف غایی
آشنایی عموم مردم با زبان ساده با مفاهیم، تدبر و پیامهای هدایتی سوره مبارکه مریم، جهت تقویت روحیه امید، بندگی و باور به رحمت واسعه الهی در فراز و نشیبهای زندگی.
جامعه هدف
این کتاب برای همه طبقات و قشرهای جامعه نگاشته شده است؛ از جمله جوانان و نوجوانان، مربیان و مدرسان دورههای قرآنی، خانوادههایی که به دنبال انس بیشتر با کلام وحی هستند و تمامی علاقهمندانی که میخواهند بدون درگیر شدن با اصطلاحات پیچیده کلامی و فقهی، جانِ کلام سوره مریم را درک کنند.
۳. ساختار، نوآوری و روش تدوین کتاب
ساختار فصول کتاب
کتاب بر پایه تفسیر تدبری و استخراج نظاممند پیامهای سوره مریم بنا شده و بخشهای زیر را شامل میشود: ۱. تفسیر تدبری و مفاهیم سوره مریم: بررسی گامبهگام آیات و داستانهای سوره. ۲. ۱۴ درس کلیدی: استخراج و تدوین ۱۴ درس محوری، کاربردی و تربیتی از دل آیات جهت بهکارگیری در زندگی فردی و اجتماعی. ۳. منابع و مآخذ: مستندات، روایات و کتب مرجع مورد استفاده.
روش تدوین و بازه زمانی
- روش تدوین: روش تحقیق در این اثر به صورت کتابخانهای-تحلیلی است. نویسندگان با بازخوانی تفاسیر معتبر، مباحث عمیق را فیشبرداری کرده و با حذف زواید فکری و تخصصی، محتوا را به بیانی خطابی، روان و اثرگذار تبدیل کردهاند. محوریت اصلی تدوین بر پایه استخراج «درسهای کاربردی» است تا مخاطب پس از خواندن هر بخش، یک راهبرد عملی دریافت کند.
- بازه زمانی پروژه: از زمان شروع فیشبرداری و تحقیق تا ویراستاری نهایی و چاپ اثر در تابستان ۱۳۹۴، یک بازه زمانی حدوداً یکساله طی شده است.
نوآوری کتاب
نوآوری بارز این کتاب، نظاممند کردن پیامهای سوره در قالب «۱۴ درس کاربردی» است. این چینش به مخاطب کمک میکند تا به جای خواندن یک تفسیر ترتیبی خشک، با ساختاری موضوعی و مسئلهمحور مواجه شود که گامبهگام او را به سمت خودسازی و شناختِ جلوههای رحمت الهی هدایت میکند.
۴. منابع مورد استفاده در تألیف
تیم تألیف برای اعتبارسنجی و حفظ اتقان علمی متن، از منابع شاخص و اصیل زیر بهره برده است:
- متون وحیانی: قرآن کریم و فصاحتهای کاربردی نهجالبلاغه
- ترجمههای مرجع: ترجمه حضرت آیتالله ناصر مکارم شیرازی، استاد ابوالفضل بهرامپور و استاد حسین انصاریان
- تفاسیر بنیادین: تفسیر المیزان، تفسیر نمونه، تفسیر نورالثقلین، تفسیر احسنالحدیث و تفسیر نور (استاد قرائتی)
- منابع واژهشناسی: قاموس قرآن و کتابهای لغت معتبر قرآنی.
۵. مدیریت پروژه: مراحل نظارت و چالشها
مراحل نظارت و ارزیابی
این اثر مراحل سهگانه نظارتی زیر را با موفقیت پشت سر گذاشته است: ۱. نظارت ممیزی و علمی: تطبیق نکات تفسیری و روایی با اصول مذهب حقه تشیع توسط کارشناسان ارشد قرآنی. ۲. نظارت نگارشی و ادبی: ویراستاری دقیق با تمرکز بر حفظ لحن صمیمی، ساده و روان برای ارتباط گرفتن با مخاطب عام. ۳. نظارت فنی و قانونی: انجام مراحل ثبت فیپا، شابک و اخذ مجوزهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
چالشهای پیشرو در تولید کتاب
- چالش سادهسازی بدون سطحینگری: بزرگترین چالش نویسندگان، ارائه متنی بسیار ساده و روان بود، بدون آنکه به عمق معارف و براهین توحیدی سوره مریم آسیبی وارد شود.
- دقت در بازنویسی قصص انبیاء: تنظیم داستان زکریا (ع)، مریم (س) و عیسی (ع) به گونهای که از اسرائیلیات و روایات ضعیف پاک باشد و صرفاً بر متن قرآن و روایات متقن تکیه کند.
۶. دستاوردها، بازخوردها و برنامههای جانبی
دستاورد برای مؤسسه
چاپ این کتاب تأثیر بسیار بالا و برجستهای بر اعتبار علمی و برندینگ مؤسسه داشته است. این اثر نشان داد که مؤسسه توانایی بالایی در تبدیل معارف ثقیل قرآنی به کتابهای آموزشی کاربردی دارد و جایگاه فرهنگی آن را در منطقه تثبیت کرد.
برنامه رونمایی و توزیع
- مراسم رونمایی: مراسم رونمایی باشکوهی با حضور قرآنپژوهان و کارشناسان فرهنگی برگزار شده است.
- مراکز توزیع: کتاب به صورت اختصاصی در محیط و فروشگاه خود مؤسسه توزیع گردیده و در دسترس اعضا و مراجعین قرار گرفته است.
بازخوردها
بازخورد مخاطبان عام و اساتید حوزه و دانشگاه تا کنون عالی و فوقالعاده بوده است. مخاطبان از روان بودن متن و درسهای ۱۴گانه آن تمجید کردهاند و اساتید نیز دقت در بهرهگیری از تفاسیر بزرگی چون المیزان و نمونه را نقطه قوت کتاب دانستهاند.
پیوستهای آموزشی و دورههای جانبی
این کتاب به عنوان یک درسنامه مصوب در مؤسسه شناخته میشود. بر همین اساس، دورهها و کارگاههای تدبر در سوره مریم برگزار شده است و به دلیل استقبال بینظیر مخاطبان، این برنامههای آموزشی در آینده نیز مکرراً و در سطوح مختلف برگزار خواهد شد.